Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ve İran arasındaki gerilim, küresel petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarını önemli ölçüde artırdı. Diplomatik çabalar sonuçsuz kalıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın deniz ablukasının süreceğini açıklaması, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimi yeniden tırmandırdı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, bu koşullarda boğazın kapalı tutulacağını duyurdu. Bu gelişme, küresel petrol arzının önemli bir kısmının geçtiği stratejik geçiş noktasında arz kesintisi endişelerini artırdı.
20 Nisan’la başlayan haftada Brent petrolün varil fiyatı yüzde 16,5 artışla 105,33 dolardan kapandı. Batı Teksas türü ham petrol (WTI) varil fiyatı da yüzde 12,5 yükselerek 94,4 dolardan haftayı tamamladı. Küresel LNG ticaretinin kritik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’na ilişkin riskler, doğal gaz ve kömür fiyatlarını da yukarı yönlü ivmelendirdi.
Önceki hafta İran’ın boğazı tüm ticari gemilere açacağına yönelik açıklamaları kısa süreli bir rahatlama sağlamıştı. Ancak Trump’ın ablukayı sürdürme kararı, bu rahatlamayı sona erdirdi. İran, ABD’nin ablukasını ateşkes ihlali olarak nitelendiriyor.
Hafta boyunca Brent petrolün varil fiyatı 107,48 dolara kadar çıktı. Bu artışlarla birlikte, saldırılar öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol, mevcut seviyeleriyle yüzde 45 üzerinde değerini koruyor. WTI ham petrol de aynı dönemde yaklaşık yüzde 40 değer kazandı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran limanlarına yönelik ablukanın “gerektiği sürece devam edeceğini” belirtti. Bu açıklama, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin süreceği endişelerini artırdı. Piyasalar, diplomatik temasların yeniden başlayabileceğine yönelik sinyallere rağmen sınırlı bir geri çekilme yaşadı.
Avrupa doğal gaz piyasasında da benzer bir eğilim izlendi. Hollanda merkezli sanal ticaret noktası TTF’de işlem gören Mayıs vadeli doğal gaz kontratları, haftayı yüzde 15,7 artışla megavatsaat başına 44,86 avrodan tamamladı. Bu kontratlar bir önceki haftayı 38,76 avro seviyesinden kapatmıştı.
Doğal gaz fiyatları, saldırı öncesi döneme kıyasla yaklaşık yüzde 42,9 daha yüksek seviyede seyretti. Kömür piyasasında da doğal gaz arzına yönelik endişelerin artmasıyla fiyatlar yukarı yönlü hareket etti. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür mayıs vadeli kontratı, 20 Nisan haftasını ton başına 133,7 seviyesinde bitirdi.
Kömür fiyatlarının da çatışma öncesi seviyelere kıyasla yüzde 15,4 daha yüksek seviyelerde kaldığı görüldü. Küresel enerji arzının kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’ine ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sine ev sahipliği yapıyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin Pakistan, Umman ve Rusya’yı kapsayan ziyaretinde önemli görüşmeler yapılacağını açıkladı. Bekayi, ziyaretlerde ABD ve İsrail’in İran’a dayattığı savaşın sona erdirilmesi çabalarının değerlendirileceğini söyledi. Bölgesel istikrar ve barış için görüş alışverişinde bulunulacağını belirtti.
Ancak İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), Erakçi’nin Pakistan’da ABD’li yetkililerle görüşme yapmayacağını duyurdu. Boğazın bir süre daha kapalı kalacağına yönelik beklentiler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bölgede barış sağlanmasına yönelik devam eden çabalar ise fiyat artışlarını sınırlıyor.
Yorum Yap