Yer bilimciler Doğu Afrika’daki yarılma sürecinin beklenenden hızlı ilerlediğini ve kıtanın ikiye ayrılacağı yeni okyanusun tahmin edilenden erken oluşacağını belirtiyor.
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun sanılandan daha ince olduğunu ve kıtanın yarılma (rifting) sürecinin tahmin edilenden daha ileri bir aşamada bulunduğunu açıkladı. Bu jeolojik süreç, kıtanın gelecekteki coğrafyasını kalıcı olarak değiştirecek.
Kenya ve Etiyopya’yı kapsayan Turkana Yarığı üzerindeki sismik verileri analiz eden araştırmacılar, bölgedeki yer kabuğu kalınlığını belirledi. Normalde kenarlarda 35 kilometre olan kabuk kalınlığının, yarık merkezinde 13 kilometreye kadar inceldiği tespit edildi.
Jeoloji biliminde ‘boyun verme’ (necking) olarak adlandırılan ve kabuk kalınlığının 15 kilometrenin altına düşmesi, kıtanın ayrılmasının kaçınılmaz olduğu aşamaya gelindiğini gösteriyor. Zayıflayan kabuk, yarılma sürecini hızlandırarak magma’nın yüzeye çıkmasına ve yeni bir deniz tabanı oluşumuna zemin hazırlayacak.
Hint Okyanusu’ndan gelecek sular bu havzayı doldurduğunda, Afrika levhası batıdaki Nubya levhası ve doğu kıyısı ile Madagaskar’ı içeren Somali levhası olmak üzere ikiye ayrılacak. Bu ayrılık, yeni bir okyanusun oluşumuna işaret ediyor.
Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan ‘boyun verme’ safhası, bölgedeki tortul birikimini hızlandırarak o dönemde yaşamış canlılara ait kayıtların günümüze ulaşmasını sağladı. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bu tektonik değişimlerin bölgedeki eşsiz paleoantropolojik kayıtların oluşumunda kritik rol oynadığını ortaya koyuyor.
Yorum Yap