İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinlikte, TÜBA Konsey Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.
Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşime dayanan çok katmanlı bir geçmişe uzandığını vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine kadar uzanan tarihsel gelişimi ele aldı.
Tarihsel Belgelerin ve Akademik İş Birliğinin Önemi
Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını belirtti. TÜBA tarafından yayımlanan ve Venedik ile Vatikan arşivlerindeki diplomatik raporlara dayanan “İtalyan Büyükelçilerinin Raporları (1512–1789)” adlı eseri de katılımcılarla paylaştı.
Koyuncu ayrıca, Roma’da yer aldığı AB destekli Water4All projesi ve İtalyan ortaklarla sunulan yeni proje önerileri hakkında bilgi verdi. Üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki ortak çalışmaların artırılmasının önemine dikkat çekti.
Bilim Diplomasisi ve Gelecek Adımlar
TÜBA’nın İtalya’nın Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırası da değerlendirildi. Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle ele alınacağını söyledi. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027’de İstanbul’da yapılacak Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da değinildi.
Açılış konuşmalarının ardından, programda Osmanlı dönemi ticaretindeki kapitülasyonlar, 19. yüzyıl ikinci yarısındaki İtalya-Osmanlı ticari ve mali ilişkileri, geç Osmanlı İstanbul’unda La Turchia / La Turquie gazetesi ve Türkiye-İtalya ticaret ilişkileri ile 1963 Ortaklık Anlaşması ele alındı. Program, Gaetano Sabatini’nin kapanış konuşmasıyla tamamlandı.
