TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki “İklime Dirençli Sağlık Sistemleri için Bilim ve Liderlik” etkinliğinde, bilim akademilerinin iklim ve sağlık politikalarında bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birlikleri yoluyla üstlenmesi gereken rolü değerlendirdi.
Etkinlik 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleşti. Oturumun moderatörlüğünü ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yürüttü. Panelde Şeker’in yanı sıra Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso konuşmacı olarak yer aldı.
Sağlık Riski Olarak İklim Değişikliği
Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini, gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğini ve bulaşıcı hastalıkların yayılmasını artırdığını söyledi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2000-2019 yılları arasında her yıl yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandı. Şeker, bu tabloda “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
Bilim ve Politika Arasında Üç Temel Alan
Şeker, akademilerin katkısını üç başlıkta değerlendirdi: bağımsız bilimsel danışmanlığın politika süreçlerine dahil edilmesi, önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi ve eşitlikçi uluslararası iş birliği. TÜBA’nın 2020 tarihli “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan sentez raporuna da değinen Şeker, bu çalışmaların bilime dayalı öneriler sunduğunu belirtti.
Somut Öneriler
Moderatörün sorusu üzerine Şeker, sağlık, tarım ve çevre bakanlıklarını bir araya getiren “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını, bölgesel bilimsel veri sistemlerinin geliştirilmesini ve düşük ve orta gelirli ülkelerden araştırmacıların proje süreçlerinde eşit ortak olarak yer almasını önerdi. Şeker, yanıtını şöyle tamamladı: “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.”
Başarının Ölçütü
Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti.
