PCOS, doğurganlık çağındaki kadınların %10’unu etkileyen metabolik bir hastalıktır. Doç. Dr. Gencer, tanı, tedavi ve kısırlıkla ilgili yanlış bilinenleri açıklıyor.
Polikistik Over Sendromu (PCOS), doğurganlık çağındaki her 10 kadından birini etkileyen yaygın bir hormon bozukluğudur. Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, yumurtalıklarda kistler, adet düzensizliği, tüylenme ve kısırlık gibi belirtilerle ortaya çıkan bu metabolik hastalığın tanı ve tedavi süreçlerine ilişkin önemli bilgiler verdi. Sendromun kesin bir tedavisi bulunmazken, şikayetlere yönelik kişiselleştirilmiş yaklaşımlar uygulanmaktadır.
Doç. Dr. Gencer, PCOS’un altta yatan insülin direnci ve artmış androjen yükü nedeniyle metabolik bir hastalık olduğunu belirtti. Hastalar, yaş gruplarına göre farklı şikayetlerle başvurmaktadır. Ergenlik dönemindeki bireyler genellikle kıllanma, adet düzensizliği veya kilo artışı ile gelirken, üreme çağındaki kadınlar daha çok kısırlık problemleri yaşamaktadır.
Tanı için Rotherham Kriterleri esas alınır; bu kriterler ultrasonda görülen çok sayıda olgunlaşmamış yumurta, artmış sivilcelenme/kıllanma ve düzensiz adet görmeyi içerir. Üç kriterden ikisinin varlığı tanı koymak için yeterlidir.
PCOS’un kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, tedavi planları hastanın şikayetlerine özel olarak belirlenir. Özellikle altta yatan insülin direnci büyük önem taşır; bu durum, ilerleyen dönemlerde şeker hastalığı gelişme riskini artırmaktadır.
Ayrıca, gebelik döneminde gebeliğe bağlı şeker ve hipertansiyon gibi komplikasyonlar PCOS hastalarında daha sık görülür. Bu risklerden kaçınmak için kilo kontrolü, yaşam tarzı değişiklikleri, Akdeniz diyeti gibi beslenme düzenleri ve insülin hassasiyetini artıran medikal tedaviler önerilir.
Doç. Dr. Gencer, PCOS hastalarının kesinlikle çocuk sahibi olamayacağı yönündeki bilginin doğru olmadığını vurguladı. Önemli olan, yumurtlamayı baskılayan insülin direnci veya diğer faktörleri ortadan kaldırmaktır.
Yaşam tarzı değişiklikleri veya insülin hassasiyetini artıran ilaçlarla yumurtlama sağlanabilirse, doğal yollarla gebelik mümkün olabilir. Gerekirse yumurta çatlatma tedavileri veya tüp bebek yöntemlerine başvurulabilir. Tüp bebek tedavisinde PCOS hastalarının gebe kalma şansı, diğer hasta gruplarına göre daha yüksektir.
Polikistik Over Sendromu’nun sıklığı Türkiye ve dünya genelinde benzer oranlardadır; her 10 kadından yaklaşık biri bu sendromdan etkilenmektedir. Yıllık jinekolojik muayeneler yeterli görülse de, özellikle 45-50 yaş bandında anormal ve fazla adet kanamaları yaşandığında derhal bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.
Ayrıca, östrojen fazlalığı nedeniyle rahim iç duvarı (endometrium) ve meme kanseri riskinin bir miktar arttığı bu hasta grubunda düzenli takip kritiktir. 40 yaş sonrası standart meme taramalarına ek olarak, bu hastalar için daha erken yaşta taramalara başlanabilir ve kendi kendine meme muayeneleri düzenli yapılmalıdır.
Kilo vermek, insülin direncini kırmanın en etkili yollarından biridir ve birçok hastada tek başına yumurtlamayı geri getirerek doğal yolla gebeliği sağlayabilir.
Yorum Yap