Yapay zeka yatırımları rekor kırıyor. ABD ve Çin başı çekerken, küresel teknoloji devleri altyapı yatırımlarını artırıyor. Regülasyonlar ve sektörel dönüşüm hızlanıyor.
Yapay zeka teknolojilerine yönelik artan küresel talep, şirketleri çip, grafik işleme birimi, veri merkezi ve enerji altyapısı yatırımlarını hızlandırmaya itti. Nvidia, AMD, Microsoft, Google, Amazon ve Huawei gibi teknoloji devlerinin milyarlarca dolarlık yatırımları, enerji, yarı iletken ve savunma sanayisi gibi kritik sektörleri doğrudan etkiliyor.
Stanford Üniversitesi’nin 2013-2025 dönemini kapsayan raporuna göre, özel sektör yapay zeka yatırımları toplamda 757,3 milyar dolara ulaştı. Yatırımlarda en büyük sıçrama geçen yıl kaydedildi. Şirketler, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 127,5’lik artışla 344,7 milyar dolarlık yapay zeka yatırımı gerçekleştirdi. Bu, söz konusu dönemdeki toplam yatırımların yaklaşık yarısının geçen yıl yapıldığı anlamına geliyor.
Geçen yıl yapılan yapay zeka yatırımlarının 285,9 milyar dolarlık bölümünü ABD’li şirketler üstlendi. ABD’yi, 12,4 milyar dolarlık yatırımla Çin ve 5,9 milyar dolarla Birleşik Krallık takip etti. Bazı ülkelerin ve şirketlerin yatırımlarını gizli yürütmesi nedeniyle, açıklanan rakamların dışında da önemli yatırımların olduğu tahmin ediliyor.
Kurumsal ve diğer yan yatırımlarla birlikte toplam yapay zeka yatırımı geçen yıl yüzde 129,9 artışla 581,7 milyar dolara yükseldi. ABD, fonlanan şirketler sayısında 1953 ile ilk sırada yer alırken, Birleşik Krallık 172, Çin ise 161 şirket ile onu izledi. Bununla birlikte Çin, yapay zeka alanındaki yayınlar, atıflar ve patent başvurularında lider konumda bulunuyor. Çin, geçen yıl 35 patent başvurusuyla dikkat çekti.
Türkiye, yapay zeka projelerine ağırlık veren ülkeler arasında yer alıyor. Yeni Eylem Planı’nın Kurban Bayramı sonrası kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi kapsamında atılan adımların ardından, yeni stratejiyle yapay zeka yatırımlarının daha da artırılması hedefleniyor.
Ülkeler, yapay zekanın ekonomik fırsatlarını değerlendirirken, teknolojinin getirebileceği sosyal, etik ve güvenlik risklerini yönetmek amacıyla yeni regülasyon mekanizmalarını devreye alıyor. Veri güvenliği, telif hakları, dezenformasyon, kişisel mahremiyet ve algoritmik şeffaflık gibi konular, hükümetlerin yapay zeka politikalarında öncelikli alanlar arasında yer alıyor. Avrupa Birliği’nin “AI Act” düzenlemesi, ABD’deki güvenlik odaklı tartışmalar ve Çin’in devlet kontrolünü merkeze alan yaklaşımı, küresel ölçekte farklı regülasyon modelleri oluşturuyor.
2016’ya kadar G20 ülkeleri arasında yapay zekayla ilgili yasa bulunmazken, bu sayı geçen yıl itibarıyla 150’ye yükseldi. ABD, 25 yasa ile ilk sırada yer alırken, Güney Kore 17, Fransa ve Japonya ise 10’ar yasa ile onu takip ediyor.
Yapay zeka, sağlık, tarım, ulaşım, enerji, savunma, bankacılık ve finans gibi birçok sektörde dönüşümü tetikliyor. Tarımda verimlilik artışı, sağlıkta erken teşhis ve uzaktan ameliyatlar, ulaşımda otonom araçlar ve akıllı yollar, enerjide yenilenebilir kaynakların optimizasyonu, savunmada otonom sistemler ve finans sektöründe dolandırıcılık tespiti gibi alanlarda yapay zeka teknolojileri yaygın olarak kullanılıyor.
Yapay zeka, ülkelerin üretim kapasitesini, hizmet ihracatını, verimlilik artışını ve küresel rekabet gücünü etkileyen temel ekonomik unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Son dönemde yapay zeka kullanılarak gerçekleştirilen dolandırıcılık ve usulsüzlük faaliyetleri, ülkelerin odaklandığı ana sorunlar arasında yer alıyor.
Yorum Yap